• ul. Postępu 36A, Jastrzębiec

    05-552 Magdalenka, Polska

  • sekretariat@ighz.pl

    tel. +48 22 736-70-00
    fax +48 22 756-16-99

Rafał Radosław Starzyński, dr hab.

Adiunkt w Instytucie Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN

Zainteresowania badawcze:

biologia żelaza, genetyka, biologia molekularna, biotechnologia

Dorobek naukowy:

52 prace naukowe, 42 publikacje z listy JCR, 115 doniesień naukowych. Współautor 4 książek. Cytowania ok. 330. Indeks Hirscha – 11

Wybrane osiągnięcia naukowe:

Problematyka badawcza podejmowana przeze mnie w Zespole Biologii Molekularnej Żelaza działającego w ramach Zakładu Biologii Molekularnej IGHZ PAN w Jastrzębcu dotyczy głównie regulacji komórkowego i ogólnoustrojowego metabolizmu żelaza u ssaków. W latach 2004 – 2006 szczególne miejsce w moich badaniach zajmowały badania nad rolą potranskrypcyjnego systemu IRP/IRE (Iron Regulatory Protein/Iron Responsive Element) w regulacji wewnątrzkomórkowego metabolizmu żelaza w odpowiedzi na tlenek azotu (NO) oraz przez reaktywne formy tlenu, w tym anionorodnik ponadtlenkowy (O2•-). Badania realizowane były w oparciu o hodowle makrofagów szpiku kostnego pozyskiwanych od myszy z nokautem genu Irp1 oraz genu dysmutazy ponadtlenkowej 1 (Sod1). W latach 2009-2013 w ramach koordynowanego przeze mnie projektu badawczego, myszy z nokautem genu oksygenazy hemowej 1 (Hmox1) posłużyły do badań nad ogólnoustrojowym metabolizmem żelaza, w ramach którego główny nacisk położono na rolę oksygenazy hemowej 1 (HO1) w procesie recyrkulacji żelaza hemowego przez komórki Browicza-Kupffera (makrofagi układu siateczkowo-śródbłonkowego wątroby). W ramach 3 projektów badawczych, którymi kieruję nieprzerwanie od 2006 roku prowadzone są badania molekularnego podłoża niedokrwistości na tle niedoboru żelaza u noworodków. Dogodnym modelem, jaki wykorzystujemy w tych badaniach są nowonarodzone prosięta, wykazujące symptomy niedoboru żelaza. W oparciu o badania na anemicznych prosiętach trwają również prace nad opracowaniem nowych metod leczenia/korygowania niedokrwistości z wykorzystaniem żelaza hemowego, nanocząstek tlenku żelaza czy żelaza zawartego w liposomach. Równocześnie w ramach ścisłej współpracy z ośrodkami krajowymi (Uniwersytet Jagielloński) prowadzę badania nad molekularnymi interakcjami między metabolizmem miedzi i żelaza na mysich modelach chorób wystepujących u ludzi związanych z ogólnoustrojowym niedoborem miedzi - choroba Menkesa oraz nadmiarem miedzi - choroba Wilsona. W ramach współpracy z Radboud University Medical Center, Nijmegen, Holandia przy wykorzystaniu łączonej metody chromatografii jonowymiennej oraz spektrometrii mas TOF (WCX-TOF MS) opracowaliśmy test pomiaru hepcydyny w krwi oraz moczu prosiąt. Najnowsze badania pozostające w „żelaznym kręgu” moich zainteresowań to niedokrwistość w okresie ciąży, która staje się coraz większym problemem nie tylko w krajach trzeciego świata lecz także w krajach rozwiniętych. Głównym zadaniem projektu realizowanego we współpracy z Christian Medical College, Vellore, Indie jest opracowanie mysiego modelu do badań nad anemią na tle niedoboru żelaza w trakcie ciąży, oraz zbadanie roli łożyska w transporcie żelaza z organizmu matki do organizmu płodu w warunkach żywieniowego niedoboru żelaza

Realizowane projekty badawcze:

Projekt Polsko-Indyjski w ramach współpracy bilateralnej: Rola czynnika GDF15 w regulacji transportu żelaza w niedokrwistości na tle niedoboru żelaza w ciąży. Department of Haematology, Christian Medical College, Vellore, INDIA (2015-2017) – główny wykonawca projektu
Wpływ innowacyjnej suplementacji prosiąt żelazem na metabolizm tego mikroelementu, rozwój osobniczy i jakość tuszy u świń rasy Pietrain i PBZ” nr KNOW/IGHZ/RMK/PhD/2016/01 finansowanie z obszaru „Rozwój Młodej Kadry Naukowej" w ramach KNOW Konsorcjum Naukowego „Zdrowe Zwierzę - Bezpieczna Żywność" (2016-2019) – kierownik projektu
Wykorzystanie nanocząstek tlenku żelaza (Iron Oxide Nano Particles, IONPs,) w celu leczenia i zapobiegania niedokrwistości na tle niedoboru żelaza u nowo narodzonych prosiąt – badania pilotażowe ” nr KNOW/IGHZ/RPB/WEW/2016/09 finansowanie z obszaru „Rozwój Młodej Kadry Naukowej" w ramach KNOW Konsorcjum Naukowego „Zdrowe Zwierzę - Bezpieczna Żywność" (2016-2017) – kierownik projektu

Działalność organizacyjna, upowszechnianie wiedzy i inne:

Współpomysłodawca i współzałożyciel powstania nieformalnej grupy badaczy zajmujących się badaniem mechanizmów regulacji metabolizmu żelaza, The Polish Iron Club (Klub Miłośników Biologii Żelaza), której efektem działalności były konferencje:
1st Meeting of The Polish Iron Club, Institute of Genetics and Animal Breeding, PAS, Jastrzębiec, Jun 17-18, 2010.
Ferrum Rex” 2nd Meeting of The Polish Iron Club, Institute of Genetics and Animal Breeding, PAS, Jastrzębiec, May 12-13, 2015.
3rd Meeting of The Polish Iron Club, Medical University of Gdansk, September 15-16, 2017.

Wybrane publikacje i patenty

  1. STARZYŃSKI R.R., Lipiński P., Drapier J-C., Diet A., Smuda E., Bartłomiejczyk T., Gralak M.A., Kruszewski M., 2005 - Down-regulation of iron regulatory protein 1 activities and expression in superoxide dismutase 1 knockout mice is not associated with alterations in iron metabolism. - The Journal of Biological Chemistry, 280, 4207-4212. (5,328)
  2. Lipiński P., STARZYŃSKI R.R., Canonne-Hergaux F., Tudek B., Oliński R., Kowalczyk P., Dziaman T., Thibaudeau O., Gralak M.A., Jarosław W. Smuda E., Usińska A., Zabielski R., 2010 - Benefits and risks of iron supplementation in anemic neonatal pigs. - American Journal of Pathology, 177(3):1233-43. (4,890)
  3. STARZYŃSKI R.R., Canonne-Hergaux F., Lenartowicz M., Krzeptowski W., Willemetz A., Stys A., Bierla J., Pietrzak P., Dziaman T., Lipinski P., 2013 - Ferroportin expression in haem oxygenase 1-deficient mice. - Biochemical Journal, 1, 449(1):69-78. (4,897)
  4. Staroń R., Van Swelm R.P.L., Lipiński P., Gajowiak A., Lenartowicz M., Gajewska M., Pieszka M., Laarakkers C. M. M., Swinkels D.W., and STARZYŃSKI R.R, 2015 - Urinary hepcidin levels in iron-deficient and iron-supplemented piglets are correlated with hepatic hepcidin mRNA expression, serum hepcidin concentrations and hematological and biochemical indicators of iron status. – PlosOne, 2015 Aug 31;10(8):e0136695. doi: 10.1371/journal.pone.0136695. (3,057)
  5. Staroń R., Lipiński, P. Lenartowicz M., Bednarz A., Gajowiak A., Ewa Smuda E., Wojciech Krzeptowski W., Marek Pieszka M., Tamara Korolonek T., Iqbal Hamza I., Dorine W. Swinkels Dw., Rachel P.L. Van Swelm RPL., and RAFAŁ R. STARZYŃSKI. Dietary hemoglobin rescues young piglets from severe iron deficiency anemia: deciphering the pathways of heme iron absorption. - PLoS One, 2017 Jul 13;12(7):e0181117. doi: 10.1371/journal.pone.0181117. (2,806)


Zgłoszenie patentowe UP RP nr P412147 z dn. 23.04.2015
„Kompozycja do suplementacji prosiąt żelazem