• ul. Postępu 36A, Jastrzębiec

    05-552 Magdalenka, Polska

  • sekretariat@ighz.pl

    tel. +48 22 736-70-00
    fax +48 22 756-16-99

Zakład Biologii Molekularnej

Osiągnięcia naukowe

  1. Osiągnięcia naukowe

  2. Wykryto kilkadziesiąt polimorfizmów w badanych genach kazein, GH, GHR, receptora estrogenowego a i b, PRL, STAT5A, MSTN, LEP, PTP-RQ, MYF5 i MYF6, MEF2A, MEF2D i MEF2C. Wykazano wpływ polimorfizmu większości analizowanych genów na cechy produkcyjne bydła [Maj i wsp., 2006 – Meat Science 72, 539-544; Flisikowski i wsp., 2007 – Biochemical Genetics45, 139-143; Bagnicka i wsp., 2010 – Journal of Dairy Research 77, 37-42; Zwierzchowski i wsp., 2010 – Czech Journal of Animal Science 55, 227-233, Juszczuk-Kubiak i wsp. 2011 – Molecular Biology Reports, 38, 1269-1276, Juszczuk-Kubiak i wsp. 2013 - Czech Journal of Animal Science, 58, (6), 262-269].
  3. Stwierdzono „funkcjonalność” niektórych wykrytych polimorfizmów; wpływają one na właściwości biologiczne białka, np. wiązanie z DNA (STAT5A) lub wiązanie liganda (GHR, ERa); wykazują związek z sekrecją hormonów i ich poziomem we krwi (GH, PRL, GHR), a także z ekspresją genu (kazeiny, PRL, STAT5A, MSTN, LEP, MEF2A, MEF2C, MEF2B) Sadkowski, Jank, Zwierzchowski i wsp., 2008 – Journal of Applied Genetics49, 237-250; Szreder i wsp., 2008 – Molecular Biology Reports 35, 65-71, Juszczuk-Kubiak i wsp. 2012 – Molecular Biology Reports,39, 8387-8393; Juszczuk-Kubiak i wsp. 2012 – DNA & Cell Biology, 6, 1131-1135].
  4. Wykazano różnice w ekspresji genów hormonów, czynników wzrostowych i innych w narządach i tkankach bydła o różnym typie użytkowania – mlecznym (bydło hf), dwustronnym (bydło polskie czerwone) i mięsnym (bydło limousine i hereford). Po raz pierwszy zbadano zmiany ekspresji kilkunastu genów (m.in. IGF1, IGF2, GHR, MRF, MEF2) w ontogenezie bydła [Robakowska-Hyżorek i wsp., 2010 – Biochemical Genetics 48, 450-464; Lisowski i wsp., 2008 – Journal of Applied Genetics49, 367-372, Juszczuk-Kubiak i wsp. 2014 – Meat Science, 98, 753-758].
  5. Stosując mikromacierze ekspresyjne i metody bioinformatyczne wykazano różnice w ekspresji genów hormonów i czynników wzrostowych w tkankach i narządach bydła o różnej użytkowości – mlecznej (rasa hf) i mięsnej (rasa hereford). Różnice w transkryptomie wątroby wskazują m.in. na geny metabolizmu lipidów oraz geny szlaków sygnałowych WNT, Notch i VEGF, jako na geny uczestniczące w kształtowaniu cech produkcyjnych bydła. Wykazano wyższą aktywność genów związanych z fuzją mioblastów, tworzeniem struktury mięsni i ich kurczliwością u bydła ras mięsnych, a genów związanych z różnicowaniem mięśni u bydła mlecznego hf. Sugeruje to występowanie różnic w tempie miogenezy między bydłem mlecznym a mięsnym [Sadkowski, Jank, Zwierzchowski i wsp., 2009 – Journal of Physiology and Pharmacology60, 15-27; Sadkowski, Jank, Zwierzchowski i wsp., 2009 – Journal of Applied Genetics 50, 109-123; Lisowski i wsp., 2013 – Animal Genetics, 45(2):288-92].
  6. Wykazano istotny wpływ suplementacji selenem na zmiany poziomu ekspresji i profilu metylacji genów szlaku metabolizmu selenu i homeostazy oksydoredukcyjnej oraz metabolizmu lipidów i syntezy cholesterolu w mięśniu i wątrobie jagniąt [Juszczuk-Kubiak i wsp. 2015 – Biological Trace Element Research, DOI 10.1007/s12011-015-0592-0].
  7. Opracowano metodę sposobu identyfikacji jagniąt syntetycznych linii BCP i SCP o przydatnym w hodowli składzie tkankowym tuszy. Zgłoszenie patentowe nr. 415440 z dnia 21/12/2015 [Greguła-Kania, Gruszecki, Juszczuk-Kubiak, Junkuszew, Bajor]
  8. Opracowano nową procedurę suplementacji noworodków świni żelazem. Wykazano, że zapobiega ona niedokrwistości prosiąt, nie hamuje absorpcji żelaza i charakteryzuje się ograniczoną toksycznością. Zgłoszenie patentowe do Urzędu Patentowego RP nr. P.383823 z dnia 20/11/07 [Lipiński i wsp., 2010 – American Journal of Pathology 177, 1233-1243]. Starzyński et al., PLoS One 2013 - 8(5):e64022; Staroń i wsp., PLoS One2015 - 10(8):e0136695].
  9. Wykazano, że Iron Regulatory Protein 1 (IRP1) jest białkiem dominującym w potranskypcyjnej regulacji komórkowego metabolizmu żelaza przez tlenek azotu [Styś i wsp. 2011 – Journal of Biological Chemistry 286 – 22, 846-54].
  10. Wykazano, że zarówno myszy z nadekspresją ludzkiego normalnego (SOD1) i zmutowanego (SOD1G93A) genu kodującego dysmutazę ponadtlenkową (SOD1) są niezbędne do badań nad deregulacją metabolizmu żelaza u transgenicznych myszy stanowiących model stwardnienia zanikowego bocznego wywołanego mutacja G93A w genie SOD1 [Gajowiak i wp.,Frontiers in Molecular Neuroscience, 2016 - 8:82].
  11. W genie Atp7a zidentyfikowano mutację odpowiedzialną za nieprawidłową wewnątrzkomórkową lokalizację  białka ATP7A i zaburzenie transportu miedzi w organizmie myszy dotkniętych mozaicyzmem będącym zwierzęcym modelem choroby Menkesa [Lenartowicz, Grzmil, Shoukier, Starzyński i wsp., 2012 – Metallomics4, 197-204].
  12. Stosując metody genomiki funkcjonalnej, bioinformatyki oraz metody behawioralne wykazano, że chroniczny stres prowadzi do deregulacji ekspresji genów w strukturach limbicznych - korze czołowej oraz hipokampie. Stosując mysi model chronicznego stresu (CMS) wykazano, że zidentyfikowane geny odpowiedzi na stres należą do grup funkcjonalnych zaangażowanych w przekaźnictwo glutaminergiczne, cholinergiczne, kodują receptory glikokortykoidowe i cholecystokininowe, oraz regulując procesy różnicowania się neuronów i wzrostu synaptycznego. Wykazano również, wpływ stresu na ekspresję genów odpowiedzialnych za modyfikacje struktury chromatyny, co wskazuje na epigenetyczny mechanizm długotrwałych efektów działania [Stankiewicz i wsp., BMC Neuroscience 2014 - 4;15:130; Lisowski i wsp. BMC Neuroscince 2013 - 14(1):144; Stankiewicz i wsp., Brain Resorach Bulletin 2013 - 98:76-92; Lisowski i wsp., Journal of Molecular Neuroscience 2013 - 50:33-57; Lisowski i wsp., Journal of Molecular Neuroscience 2012 - 47:101-12; Lisowski i wsp., European Neuropsychopharmacology2011 - 21(1):45-62. 
  13. Stwierdzono, że leoligin, naturalny produkt, reprezentujący główny lignan pochodzący z szarotki alpejskiej (Leontopodium nivale, subsp.. Alpinum), promuje wypływ cholesterolu z makrofagów; jest to fizjologiczny proces bardzo istotny dla rozwoju miażdżycy tętnic u człowieka [Wang L, Ladurner A, Latkolik S, Schwaiger S, Linder T, Hošek J, Palme V, Schilcher N, Polanský O, Heiss EH, Stangl H, Mihovilovic MD, Stuppner H, Dirsch VM, Atanasov AG. Journal of Natural Products, 2016 79(6):1651-7].