• ul. Postępu 36A, Jastrzębiec

    05-552 Magdalenka, Polska

  • sekretariat@ighz.pl

    tel. +48 22 736-70-00
    fax +48 22 756-16-99

Zakład Genetycznych Podstaw Bioróżnorodności

Osiągnięcia naukowe

  1. Na podstawie analiz mikromacierzowych wytypowano 12 genów, tworzących sieć funkcjonalną opartą na wspólnych procesach biologicznych, ściśle ze sobą powiązanych, ulegających ekspresji w macicy loszek zarówno w ciąży jak i cyklu rozrodczym. Określono poziom ekspresji genów kodujących osteopontynę (OPN) i amfiregulinę (AREG) w macicy loszek w fazie lutealnej i pęcherzykowej i stwierdzono ich wpływ na cechy reprodukcyjne loch, co pozwala na wskazanie tych dwóch genów jako biomarkerów cech związanych z wielkością miotu u świni.

     

    - W oparciu o wyniki produkcyjne dziesięciu pokoleń przepiórki japońskiej stwierdzono, że stosowanie zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy i soi w paszy nie wpływa na cechy produkcyjne, budowę ciała i wskaźniki reprodukcyjne. Wyniki nie wskazują również na różnice w składzie chemicznym mięsa i jaj uzyskanych z przepiórek karmionych różnymi rodzajami pasz- tj z GMO i bez GMO. Wyniki te są głosem w dyskusji na temat szkodliwości pasz z udziałem GMO oraz są odpowiedzią na obawy konsumentów dotyczące szkodliwości żywności GM.[Sartowska K. , Korwin-Kossakowska A. Sender G. 2015. Poultry Science 94, issue 12, 2909-2916.]

     

    - Stwierdzono, że płeć zwierząt ma znaczący wpływ na budowę tuszy oraz profil kwasów tłuszczowych w mięsie przepiórki japońskiej. Stosunek kwasów PUFA /SFA był korzystniejszy w mięsie samic, co uważane jest za zdrowsze dla konsumentów i powinno być uwzględniane przy dostarczaniu tego mięsa na rynek. [Sartowska K., Korwin-Kossakowska A. et al. 2014. International Journal of Food Science&Technology ,49, 2635-2642 ].

     

    - Na podstawie ekspertyz weterynaryjnych zdrowia ptaków oraz wyglądu organów w obrazie histopatologicznym w próbach z dziesięciu pokoleń przepiórki japońskiej, nie stwierdzono wyraźnych różnic pomiędzy grupami, które wskazywałyby na negatywny wpływ czynnika żywieniowego jakim są pasze z udziałem roślin GM. Jednocześnie w żadnej z badanych próbek nie zidentyfikowano występowania konstruktu genowego pochodzącego z roślin genetycznie modyfikowanych [A. Korwin-Kossakowska et al. British Poultry Science in Press.]

     

    - Zidentyfikowano po raz pierwszy pełną sekwencję genomu mitochondrialnego (mtDNA) bydła polskiego czerwonego. Rezultaty datowania na podstawie zegara molekularnego wskazują, że rozpoznana sekwencja bydła pc plasuje się w nieznanej dotychczas u Bos taurus haplogrupie T3b. Jej wiek ewolucyjny roboczo oszacowano na ok. 10 000 lat.

     

    - Określono zróżnicowanie haplotypów w dziesięciu markerach DNA chromosomu Y u buhajów ras bydła hodowanych w Polsce, w tym ras objętych programem hodowli zachowawczej. Zidentyfikowane linie ojcowskie rodzimego bydła umiejscowiono w globalnym drzewie chromosomu Y bydła domowego. Na podstawie przeprowadzonych badań pokazaliśmy, że rozkład zmienności genetycznej wśród analizowanych ras bydła można w znaczącym zakresie wytłumaczyć przeprowadzonymi w przeszłości krzyżowaniami uszlachetniającymi z buhajami należącymi do ras o zasięgu międzynarodowym. Nasze wyniki wskazują również na małą wielkość efektywną linii męskich analizowanych ras [Prusak B. et al. Turkish Journal of Biology. 39: 611-617].

    - U podstawowych gatunków zwierząt gospodarskich i dziko żyjących (w tym gatunków objętych całkowitą ochroną prawną), zidentyfikowano referencyjne sekwencje genu cytb mtDNA (14897-15170) i genu pierwszej podjednostki oksydazy cytochromowej (COI), które mogą być narzędziem przydatnym do określania pochodzenia anonimowych śladów biologicznych [Prusak, Grzybowski, 2004 – Acta Biochemica Polonica51, 897-905].

    - Określono wzory zmienności genetycznej (13 markerów STR, 4 rejony mtDNA) wewnątrz i pomiędzy populacjami żółwia błotnego z różnych rejonów Polski. Wykazano, że tereny dzisiejszej Polski zasiedlone są przez dwie autochtoniczne, odrębne linie ewolucyjne żółwi mające swoje źródła w dwóch różnych refugiach glacjalnych – zachodniej (IIb) i wschodniej (Ia). Opracowana metodologia badań, oraz stworzona baza genetycznych danych o żółwiu błotnym wykorzystywane są w czynnej ochronie tego gatunku (identyfikacja linii ewolucyjnej osobników o nieznanym pochodzeniu, opiniowanie projektów introdukcji/reintrodukcji) [Prusak B. et al. Amphibia-Reptilia 34, 451-461; Prusak B. et al. Biologia 66 (5), 893-898].

    - Opracowano metodę pozwalającą na wiarygodne wykrywanie obecności DNA środowiskowego (eDNA) żółwia błotnego w próbkach wody pobranej z naturalnych zbiorników. Żółw błotny jest wpisany na czerwoną listę gatunków zagrożonych wyginięciem i znajduje się na liście gatunków priorytetowych NATURA 2000. Opracowana metodologia może posłużyć do monitorowania obecności żółwia błotnego na stanowiskach dotychczas nierozpoznanych lub takich, gdzie utrudnione jest przeprowadzenie monitoringu tradycyjnego. Monitoring DNA środowiskowego może być rozszerzony również na inne gatunki i wykorzystany do określania stref ochronnych tych gatunków, wyznaczenia obszarów siedliskowych i ekspertyz warunków zagospodarowania przestrzennego.